Pivot jadval bilan farqlarni 5 daqiqada guruhlash

Sanoq tugadi, 1C bilan solishtirish o'tkazildi va farqlar jadvali tayyor: to'rt yuz, olti yuz, ba'zan undan ham ko'p qator. Rahbar uni o'qimaydi, siz esa har bir qatorni birma-bir ko'rib chiqishga ulgurmaysiz. Bunday jadvalni bir qarashda tushunarli qiladigan vosita Excelda allaqachon bor: pivot jadval (Pivot Table). U qatorlarni ombor, tovar guruhi va sabab bo'yicha yig'ib, katta farq qayerda yig'ilganini ko'rsatadi. Birinchi marta tuzish ham besh daqiqadan oshmaydi, agar boshlang'ich jadval to'g'ri tayyorlangan bo'lsa.

Boshlang'ich jadvalni tayyorlang

Pivot ma'lumotning sifatiga bog'liq: jadvalda quyidagi ustunlar bo'lsin.

• kod va nom;
• tovar guruhi va ombor;
• 1C qoldig'i va fakt;
• farq: fakt minus 1C;
• narx va farq summasi: farq × narx;
• tur: ortiqcha, kamomad yoki mos;
• sabab.

Tur ustuniga formula yozing: IF(G2>0;"ortiqcha";IF(G2<0;"kamomad";"mos")). Jadvalni Ctrl+T bilan «Jadval» (Table) ga aylantiring: yangi qator qo'shilganda pivot ham uni ko'radi. Sarlavhalar bir qatorda bo'lsin, birlashtirilgan katak va bo'sh qator bo'lmasin.

Eng muhimi sabab ustuni. U bo'sh qolsa, pivot hamma narsani «(bo'sh)» ga yig'adi va foydasi qolmaydi. Sabablar ro'yxati qisqa va qat'iy bo'lsin, masalan: o'tkazilmagan hujjat, birlik xatosi, dublikat kartochka, haqiqiy kamomad, noma'lum.

Pivot jadvalni tuzish

1. Jadval ichidagi istalgan katakni tanlang va Insert, PivotTable buyrug'ini bosing.
2. «Satrlar» (Rows) maydoniga tovar guruhini tashlang.
3. «Ustunlar» (Columns) maydoniga turni tashlang.
4. «Qiymatlar» (Values) maydoniga farq summasini qo'ying, hisoblash usuli Sum.
5. Ikkinchi qiymat sifatida kodlar sonini oling (Count): u farq nechta pozitsiyada borligini ko'rsatadi.
6. «Filtr» (Filters) maydoniga omborni qo'ying.

Natijani summa bo'yicha kamayish tartibida tartiblang: eng katta guruhlar tepada. Guruh ichiga kirish uchun «Satrlar» maydoniga guruhdan keyin tovar nomini ham qo'shing: pivot har bir guruhni ochib, undagi tovarlar kesimini ko'rsatadi.

Nimaga qarash kerak

Ortiqcha va kamomadni bitta jami songa qo'shib yubormang. Shartli misol: ortiqcha +12 mln so'm, kamomad −12 mln so'm, sof natija nol. Lekin nol sof natija ikki yuz pozitsiyadagi xatoni yashiradi: aslida jami harakat 24 mln so'm. Shuning uchun pivotda ikkala tur alohida ustunlarda turishi kerak.

Yana bir qoida: mutlaq farq summasi ustunini qo'shing, masalan ABS(I2), va pivotda shu bo'yicha tartiblang. Shunda katta ortiqcha ham, katta kamomad ham ro'yxat tepasiga chiqadi, mayda farqlar esa pastga tushadi.

Shartli misol: 420 qatorli jadvalda pivot ko'rsatdi: bitta guruh (un va yog') kamomadning ikki uchdan bir qismini bergan. Demak, tahlilni shu guruhdan boshlash kerak, qolgan ellik guruhni emas.

Sabab bo'yicha kesim

Pivotni ikkinchi marta guruh o'rniga sabab bo'yicha tuzing. Shartli misol: summa bo'yicha o'tkazilmagan hujjat 30 foiz, birlik xatosi 20 foiz, dublikat 15 foiz, haqiqiy kamomad 20 foiz, noma'lum 15 foiz chiqdi. Bunda birinchi uchta sabab ma'lumotni tuzatish bilan hal bo'ladi, faqat haqiqiy kamomad va noma'lum qismi tovar bo'yicha alohida tekshiruv talab qiladi. «Noma'lum» ulushi ish sifatining o'lchovi: qancha kichik bo'lsa, sabablar shuncha yaxshi topilgan. Pivotdagi katakni ikki marta bosish (drill-down) shu katakni tashkil etgan qatorlarni alohida varaqda ochadi, sababni qayta tekshirishda bu qulay.

Tipik xatolar

• Manba jadvali o'zgargan, pivot esa yangilanmagan: o'ng tugma, Refresh.
• Farq summasi matn bo'lib qolgan: pivot uni sanamaydi, hisobga olmaydi.
• Narx ustuni bo'sh: farq summasi nol chiqadi va muhim tovar ko'zdan qochadi.
• Ombor nomi turlicha yozilgan («1-ombor», «1 ombor»): pivot ularni ikki alohida qator qiladi.

Xulosa

Pivot jadval farqlarni xaritaga aylantiradi: qayerda, qaysi guruhda va qaysi sabab bilan farq yig'ilgani birdan ko'rinadi. Sharti: jadval to'g'ri tayyorlangan va sabab ustuni to'ldirilgan bo'lsin. SkladSoft farqlar jadvalini sabab ustuni bilan tayyorlab, ombor, guruh va sabab bo'yicha yig'ma jadvallar hamda rahbar uchun xulosa topshiradi; tizimdagi o'zgartirishlar faqat sizning yozma roziligingiz bilan kiritiladi.